Meeloopdagen bij de studie biologie van Universiteit Leiden

Inhoud en opzet

De eerstejaars biologen (120 – 140 studenten) leren kennismaken met de biologie door middel van colleges, werkcolleges en practica. De opzet is meestal zo dat een practicum de theorie uit de colleges illustreert. Tijdens het practicum leert de student ook de vaardigheden nodig voor biologisch onderzoek. We hebben binnen de opleiding een unieke grote practicumzaal waarbij alle studenten tegelijk het practicum uitvoeren. Hierbij assisteren ouderejaars studenten in het begeleiden van de experimenten. We willen docenten van middelbare scholen de mogelijkheid bieden om een dag mee te lopen met studenten. Zodoende krijgt de docent een beter idee van de huidige opleiding Biologie en kan de opgedane kennis uit het practicum eventueel vertaald worden naar de praktijk op de middelbare school. Aangezien de practicumzaal meestal vol zit, hebben we beperkt ruimte voor maximaal 4 docenten per practicumdag. Dus schrijf snel in via de aanmeldlink onderaan de pagina!

De meeloopdagen: onderwerpen en data

Onderstaand een overzicht van de geselecteerde practicumdagen uit het eerste semester. In dit deel maken de studenten kennis met het kleine in de biologie (bijv. DNA, eiwit, plantencellen, bacteriën, etc.).

 

Basisvaardigheden practicum ‘bepalen onbekende concentratie kaliumdichromaat’
maandag 10 september (9:00-15:00 uur)

Deze practicumdag is het eerste echte practicum van de studie Biologie. Hierin wordt kennis gemaakt met basisvaardigheden zoals gebruik van micropipetten en fijnbalansen. Het practicum is een casestudie waarbij een onbekende concentratie van een kaliumdichromaat-oplossing wordt achterhaald. Het begint met het maken van een stockoplossing van kaliumdichromaat waarbij wordt geleerd te werken met een fijnbalans en glazen pipetten. Vervolgens wordt de stockoplossing gebruikt om een verdunningsreeks te maken waarbij geleerd wordt te werken met micropipetten. Tenslotte wordt de verdunningsreeks samen met de onbekende oplossing doorgemeten in de spectrofotometer om zo de onbekende oplossing te bepalen. Zodoende wordt ook geleerd om een ijklijn te gebruiken en data te analyseren in Excel. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig.

 

Introductie practicum ‘moleculaire biologie’ & restrictie van DNA
maandag 1 oktober (9:00-15:00 uur)

Deze studiedag begint met een college uit het vak Moleculaire Genetica van 9:00 – 11:00. Vervolgens zal het practicum behorend bij moleculaire genetica geïntroduceerd worden. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Nadat een planning is gemaakt voor een compleet ‘moleculaire biologie’ experiment, zal het practicum starten met het knippen van een DNA plasmide. Hierbij wordt gebruik gemaakt van restrictie-enzymen die het plasmide op specifieke plekken knipt. Bij dit practicum behoren ook voorbereidingsvragen die op de dag zelf kunnen worden gemaakt. Deze vragen gaan in op de theorie van het practicum, maar ook op de praktische voorbereiding (bijv. een pipetteerschema maken).

 

Gelelektroforese van DNA & ligatie van twee stukken DNA
donderdag 4 oktober (9:00-16:00 uur)

Deze studiedag begint met een college uit het vak Moleculaire Genetica van 9:00 – 11:00. Vervolgens vindt het tweede practicum in het ‘moleculaire biologie’ experiment plaats. Hierin zal het plasmide DNA (geknipt en ongeknipt) op een agarose-gel bekeken worden. Zodoende kan bekeken worden of het plasmide goed geknipt is en een schatting van de hoeveelheid DNA gemaakt worden. Na deze DNA-analyse d.m.v. gelelektroforese zal een vreemd stuk DNA (coderend voor een fluorescerend eiwit) in het plasmide worden gezet (oftewel ligatie). Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Bij dit practicum behoren ook voorbereidingsvragen die op de dag zelf kunnen worden gemaakt. Deze vragen gaan in op de theorie van gelelektroforese en ligatie, maar ook op de praktische voorbereiding (bijv. een pipetteerschema maken).

 

Transformeren van E. coli bacteriën met plasmide DNA
vrijdag 5 oktober (9:00-14:00 uur)

Op deze studiedag vindt het derde practicum in het ‘moleculaire biologie’ experiment plaats. Hierin zal plasmide DNA in E. coli bacteriën gebracht worden (oftewel transformeren). Het plasmide bevat DNA coderend voor een fluorescerend eiwit. De E. coli cellen moeten eerst competent worden gemaakt voordat het DNA kan opnemen. Vervolgens wordt het DNA ingebracht door een hitte behandeling. Tenslotte worden de herstelde E. coli cellen uitgeplaat op een voedingsbodem met selectiemedium. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Bij dit practicum behoren ook voorbereidingsvragen die op de dag zelf kunnen worden gemaakt. Deze vragen gaan over de praktische handelingen, maar ook over de theorie m.b.t. plasmiden en transformeren.

 

Plasmide DNA isolatie uit bacteriecellen
woensdag 10 oktober (9:00-16:00 uur)

Deze studiedag begint met een college uit het vak Moleculaire Genetica van 9:00 – 11:00. Vervolgens vindt het vijfde practicum in het ‘moleculaire biologie’ experiment plaats. In de eerdere practica is een plasmide gemaakt met DNA coderend voor een fluorescerend eiwit en in E. coli bacteriën gebracht. De fluorescerende bacteriën zijn geselecteerd en opgegroeid in vloeibaar medium. In dit practicum zal het plasmide DNA uit de bacteriecellen geïsoleerd worden. De DNA isolatie wordt gedaan om te controleren of het plasmide goed geconstrueerd is. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Bij dit practicum behoren ook voorbereidingsvragen die op de dag zelf kunnen worden gemaakt. Deze vragen gaan over de praktische handelingen, maar ook over de theorie van DNA isolatie.

 

Actiepotentialen in Mimosa planten
dinsdag 6 november (9:00-14:00 uur)

Deze studiedag begint met een college uit het vak Celfysiologie van 9:00 – 11:00. Vervolgens vindt het tweede deel plaats van een klassiek practicum met mimosa planten (oftewel kruidje-roer-me-niet). De bladeren van mimosa planten reageren sterk op externe prikkelingen (aanraking of hitte). Deze reactie is niet alleen op oog waar te nemen, maar ook te meten met een recorder. Hierbij wordt het potentiaalverschil gemeten gedurende de reactie op een prikkeling. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Tijdens de uitwerking zullen de fysiologische reacties van de plant in detail bestudeerd worden.

 

Bestuderen van fotosystemen uit spinaziebladeren
donderdag 8 november (9:00-16:00 uur)

Tijdens deze practicumdag wordt het begrip fotosynthese geïllustreerd aan de hand van de fotosystemen uit spinaziebladeren. De chloroplasten uit spinazie worden geïsoleerd en gebruikt voor het in vitro meten van de activiteit van de aanwezige fotosystemen. Het maakt gebruik van de elektronenacceptor DCPIP, welke in geoxideerde vorm blauw kleurt. Dit practicum is praktisch uitdagend en de interpretatie van de resultaten wordt door studenten als lastig ervaren. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig. Bij dit practicum behoren ook voorbereidingsvragen die van tevoren moeten worden gemaakt. Deze vragen gaan over de praktische handelingen, maar ook over de theorie van het experiment.

 

Introductie Microbiologie practicum & starten experimenten ‘microbiële diversiteit’
vrijdag 23 november (9:00-13:00 uur)

Deze practicumdag is de start van de microbiologie-experimenten. De dag begint met een introductie van alle experimenten in de grote collegezaal. Vervolgens worden drie experimenten gestart: conjugatie, handflora en luchtflora. Conjugatie is het natuurlijk overbrengen van genetische informatie van bacterie naar een andere bacterie. Dit wordt geïllustreerd met E. coli bacteriën met verschillende eigenschappen. Het handflora-experiment bekijkt de beste methode van handenwassen om bepaalde bacteriën van je vingers af te krijgen. Het luchtflora-experiment gebruikt verschillende voedingsbodems om micro-organismen uit de lucht op te groeien. Het practicum oefent ook praktische vaardigheden voor microbiologisch onderzoek (steriel werken en voedingsbodems maken). Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig.

 

Analyse van de ‘microbiële diversiteit’ experimenten
maandag 26 november (9:00-15:00 uur)

Deze studiedag begint met een college uit het vak Microbiologie van 9:00 – 11:00. Vervolgens vindt het practicum plaats waarbij de ‘microbiële diversiteit’ experimenten geanalyseerd worden. Op de vrijdag voor deze practicumdag zijn drie experimenten gestart: conjugatie, handflora en luchtflora. Op deze practicumdag wordt in detail gekeken naar de micro-organismen op de voedingsbodems. De kolonies worden beschreven, preparaten worden onder de microscoop bekeken en kleuringen op de cellen worden uitgevoerd. Het conjugatie-experiment wordt uitgewerkt en geïnterpreteerd. Enkele bacteriekolonies worden gebruikt om de vaardigheid van reinstrijken te oefenen. Het practicum maakt gebruik van digitale instructies, dus een laptop meenemen is erg handig.

Aanmelden

Aanmelden voor de meeloopdagen kan via dit aanmeldformulier.

Kosten

Er zijn geen kosten verbonden aan deelname.

Alle cursus data

  • Sep 2018 10

    9.00-15.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Basisvaardigheden practicum ‘bepalen onbekende concentratie kaliumdichromaat’

  • Oct 2018 01

    9.00-15.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Introductie practicum ‘moleculaire biologie’ & restrictie van DNA

  • Oct 2018 04

    9.00-16.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Gelelektroforese van DNA & ligatie van twee stukken DNA

  • Oct 2018 05

    9.00-14.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Transformeren van E.Coli bacteriën met plasmide DNA

  • Oct 2018 10

    9.00-16.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Plasmide DNA isolatie uit bacteriecellen

  • Nov 2018 06

    9.00-14.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Actiepotentialen in Mimosa planten

  • Nov 2018 08

    9.00-16.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Bestuderen van fotosystemen uit spinaziebladeren

  • Nov 2018 23

    9.00-13.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Introductie Microbiologie practicum & starten experimenten ‘microbiële diversiteit’

  • Nov 2018 26

    9.00-15.00 uur
    Meeloopdag studie biologie: Analyse van de ‘microbiële diversiteit’ experimenten